Kanon Bonpo
Kanon Bonpo zawiera dwa rodzaje dzieł: odkryte teksty (gter ma) i ustny przekaz nauk (sny an rgyud). W istocie podział na Kadżur i Tedżur nie jest pochodzenia Bonpo, tych słów nie ma bowiem w samych dziełach kanonicznych. Bonpo używają za to zgodnie z tym co czytamy w dziele Me-ston Shes-rab’ od-zer (1058-1132). Napotykamy tam na inny podział: ‘ka – Słowa Buddy Tonpy Szeraba i bka’brten, dzieła zależne od bka’. Systematyczny podział Kanonu Bon miał miejsce w połowie osiemnastego wieku i został dokonany przez Kungrol grags-pa (ur. 1700), znanego uczonego Bon, który dokonał inwentaryzacji Kanonu. Ponieważ był nauczycielem króla obszaru Rab-brtan, król rozpoczął tworzenie bloków drukarskich Kanonu Bonpo, które pod koniec wieku spłonęły. Pomimo to do 1850 r. tworzenie bloków drukarskich zostało zakończenie. Dzieła drukowane z tych bloków trafiły do klasztorów sMan-ri i g.Yung-drung ling w Centralnym Tybecie, jednak nigdy nie znalazły się na zewnątrz Tybetu. Manuskrypty tej edycji Kanonu znalazły się w 28. Klasztorach, usytułowanych przede wszystkim w Hor i Khyungpo. O ich istnieniu raportowali uczeni zachodni: w 1922 J.F. Rock, amerykański uczony, widział ten kanon w świątyni w dystrykcie Tso-so w południowo-wschodnim Tybecie. Z kolei rosyjski tybetolog, G. Roerich przeglądał inny druk tego kanonu w Sharugon, pólnocno-wschodnim Tybecie w 1928 r. Z jego relacji wynika, że Bonpo Kandżur zawierał 140 tomów a Tendżur 160. W 1959 r. mnich Bonpo Ljong-sdong Sangs-rgyas bstan-‘dzin wyniósł z Tybetu bardzo dokładny katalog Kanonu Bonpo. Katalog ten został opublikowany przez Chandra Das w serii Satapitaka w tomie 37 w 1965 r.. Katalog ten zwany dkar chag został wykonany przez 22go opata klasztoru Smarni, Nyi-ma bstan-‘dzin (ur. 1813). Studia o tym katalogu zostały opublikowane przez norweskiego uczonego Pera Kvaerne. Zgodnie z tym podziałem istnieje 113 tomów bKa’ ‘gyur i 293 bKa’ ‘rten.
bKa’ ‘gyur (Kadżur)
Podział zastosowany przez Nyi-ma bstan-‘dzin jest odzwierciedleniem podziału jakiego dokonał sam Budda Tenpa Szenrab , co znajduje odzwierciedlenie w biografii Buddy mDo ‘dus, mianowicie:
1. mDo, tomy 1-46 zawiera teksty o dyscyplinie monastycznej, kosmologii, literaturę hagiograficzną i modlitwy,
2. ‘Bum – tomy 47-66 zawiera literaturę khams Chen,
3. rGyud (czy sNgags)– tomy 67-107 zawerają nauki ezoteryczne,
4. mDzod (czy Sems) – tomy 108-113 zawierają filozofię rDzog Chen.
Zgodnie z tradycją Bonpo katalogowanie dzieł Buddy miało miejsce zaraz po Jego śmierci, które to miało miejsce pod kierunkiem „A-zha Gang-ba mdo-sdud”.
Współczesnie mamy kilka edycji Kadżuru:
1. w 154 tomach – pierwsze edycja publikowana przez Ayong Rinpocze w 1985 r. w Chengdu, drukowane w 130 kopiach, jednak wydaje się, że dotychczas wyszło ich ponad 500. Ten Kandżur oznaczony jest jako AYKC.
2. w 192 tomach druga edycja drukowana w północnozachodniej prowincji Siczuan około 1987 roku, prawdopodobnie drukowanych około 100 kopii.
3. w 178 tomach (plus jeden nieponumerowany tom), trzecia edycja drukowana przez Mongyal Lhasey Rinpocze i Shense Namkha Wangden w Chengdu (wydawnictwo znajduje się w Lhasie). |